Aansprakelijkheid

Hoe voorkom je dat de volledige aansprakelijkheid bij jou als ZZP'er of MKB'er komt te liggen?

 

Wat is aansprakelijkheid?

Aansprakelijkheid is de verplichting om schade te vergoeden, die een ander heeft geleden door:

– gebruik van jouw (gebrekkige) product; of

– jouw handelen of nalaten.

Wanneer ben jij aansprakelijk?

Je bent aansprakelijk als je jouw verplichtingen niet nakomt en dit wanprestatie oplevert. Het moet dan gaan om een toerekenbare tekortkoming. Een product werkt bijvoorbeeld niet naar behoren of je hebt een verkeerd advies gegeven. Die schade die daardoor ontstaat, komt voor jouw rekening en risico.

Verzekeren en klaar! Toch?

Je hebt als ondernemer als het goed is een:

– bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering; en een

– beroepsaansprakelijkheidsverzekering.

De bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering heb je voor: schade die jij, jouw medewerkers of jouw producten veroorzaken bij anderen.

De beroepsaansprakelijkheidsverzekering heb je voor: schade die jij of jouw medewerkers veroorzaken bij de uitoefening van het beroep (beroepsfout).

Ben je dan klaar? Nee!

Algemene polisvoorwaarden

In de polisvoorwaarden van jouw verzekeringsmaatschappij staat beschreven wat er precies onder de dekking van jouw verzekering valt. Ook staat daarin onder welke voorwaarden er precies een bedrag in verband met de geleden schade wordt uitgekeerd.

Valt alle schade onder jouw verzekering? Nee, meestal niet. Directe en vermogensschade vallen meestal wel onder de dekking van de verzekering, maar vergoeding van gevolgschade (= indirecte schade) is vaak uitgesloten. 

Het is dan ook van belang dat je precies weet welke schade er onder de dekking van jouw verzekering valt. Ook is het van belang dat je bekijkt of dit toereikend is in het kader van de afspraken die je maakt met jouw klanten. Er kunnen immers twee problemen ontstaan:

1. De opdrachtgever verlangt van jou of jouw bedrijf dat er een hogere mate van aansprakelijkheid wordt geaccepteerd dan jouw verzekering afdekt (bijvoorbeeld voor een hoger bedrag of ook voor gevolgschade);

2. Het bedrag dat jij of jouw bedrijf ontvangt voor jouw producten of diensten is in verhouding te laag voor het financiële risico dat je loopt in het kader van de aansprakelijkheid. 

Ga je akkoord met een ruimere aansprakelijkheid dan waar jouw verzekering dekking voor biedt, dan moet je jezelf afvragen of jij of jouw bedrijf het financiële risico wel kan of wil dragen. Misschien is het lucratiever om te wachten op de volgende opdracht bij een betere opdrachtgever. Ook kun je jezelf afvragen of je een verzekering nodig hebt die een hogere dekking biedt als je dit probleem hebt met meerdere opdrachtgevers.

Aansprakelijkheid opnemen in jouw contracten en algemene voorwaarden

Is duidelijk welke schade er precies onder de dekking valt van jouw verzekering? Dan dient alle juridische documentatie vervolgens te worden aangepast aan de hand van de polisvoorwaarden van de verzekeringsmaatschappij. Het gaat dan om jouw algemene voorwaarden en de contracten die je sluit met opdrachtgevers (contractuele aansprakelijkheid).

Als jouw verzekering bijvoorbeeld niet tot uitkering overgaat van het schadebedrag dat samenhangt met de gevolgschade, dan wil je in jouw algemene voorwaarden en contracten eigenlijk ook uitsluiten dat je aansprakelijk bent voor gevolgschade.

In zijn algemeenheid is het in elk geval verstandig om een bepaling op te nemen in jouw algemene voorwaarden die de wettelijke aansprakelijkheid voor bepaalde schade geheel of gedeeltelijk uitsluit (exoneratiebeding). Als ondernemer wil je natuurlijk (in alle redelijkheid) ook zo veel als mogelijk jouw aansprakelijkheid uitsluiten.

Heb je consumenten als klant? Dan geldt dat je de aansprakelijkheid niet volledig mag uitsluiten, omdat dit als onredelijk bezwarend wordt beschouwd (grijze lijst). De wetgever wil consumenten daartegen beschermen en heeft een redelijke verdeling willen maken tussen wie precies welk risico draagt.

Worden jouw algemene voorwaarden van de hand gewezen en zijn de algemene voorwaarden van jouw opdrachtgever van toepassing?

Dan zul je heel goed naar de bepaling in die algemene voorwaarden en contracten moeten kijken die over aansprakelijkheid gaat. Vervolgens zul je moeten beoordelen of dit in lijn ligt met jouw verzekering. Tot slot zul je je moeten afvragen of je de mate van aansprakelijkheid die bij jou wordt neergelegd kan en wil accepteren.

Accepteer nooit volledige aansprakelijkheid

Een bepaling die de volledige aansprakelijkheid uitsluit – en die het volledige risico dus bij jou neerlegt – kan door een rechter als onredelijk worden gezien. Het een en ander hangt echter wel van de specifieke omstandigheden van het geval af. Een rechter dient bovendien terughoudend te zijn in de toets van een dergelijk exoneratiebeding aan de redelijkheid en billijkheid. De kans is dus aanwezig dat de bepaling gewoon blijft staan en jij volledig aansprakelijk bent.

Voorkomen is beter dan genezen, dus bij het aangaan van een overeenkomst kun je jezelf de vragen stellen:

– Is het wel redelijk als jij de volledige aansprakelijkheid moet aanvaarden om de opdracht binnen te halen?

– Staat wat je met de opdracht verdient nog wel in verhouding met het (financiële) risico wat je aangaat?

– Dekt jouw verzekering het volledige schadebedrag wel als het mis gaat?

Het antwoord op de laatste vraag is: waarschijnlijk niet. Niet alleen is de kans groot dat dit in de polisvoorwaarden wordt uitgesloten (zoals bij de gevolgschade), waarschijnlijk wordt jouw verzekeringsmaatschappij er ook blij van als jij je best hebt gedaan om de mate van aansprakelijkheid, de schade en het schadebedrag zo laag mogelijk te houden. Verzekeringsmaatschappijen zullen overigens ook nooit een bedrag uitkeren voor geleden schade waarvan jij de aansprakelijkheid (op voorhand) hebt geaccepteerd.

Dus hoe voorkom je nou dat de volledige aansprakelijkheid op jou als ZZP’er of MKB’er wordt afgewenteld?

Je kunt voorkomen dat de volledige aansprakelijkheid bij jou komt te liggen door:

– de kleine lettertjes van jouw verzekeringspolis goed te lezen en te achterhalen wat er onder de dekking van de verzekering valt;

– jouw juridische documentatie hierop aan te passen;

– de juridische documenten van de opdrachtgever goed te checken op de mate waarin jij (op voorhand) de aansprakelijkheid accepteert;

– te onderhandelen met de opdrachtgever rondom de aansprakelijkheid, te bespreken hoe je deze in wenst te perken en te bespreken tot in welke mate je verzekerd bent;

– een afweging te maken of je de opdracht wel wilt aannemen als jij een te hoge mate van aansprakelijkheid moet accepteren en dat (financiële) risico niet kunt opvangen als jouw verzekering niet tot uitkering over zal gaan.

– te bekijken of wat je verdient met de opdracht nog wel in verhouding staat met het (financiële) risico wat je aangaat.

Soms is de opdracht ineens niet zo aantrekkelijk meer als het financiële risico hoger ligt dan wat je ermee kan verdienen.

Vragen naar aanleiding van dit artikel?

Hulp nodig bij het opstellen of beoordelen van een contract of algemene voorwaarden?

Neem contact op!